بیشتر بخوانید

نحوه پوشش زنان قاجار + عکس

نحوه پوشش زنان قاجار + عکس

آداب ایرانی

آداب ایرانی

آداب و رسوم در استان گیلان

آداب و رسوم در استان گیلان

بیشترین جستجوی خارجی ها در گوگل درباره فرهنگ ایرانیان

بیشترین جستجوی خارجی ها در گوگل درباره فرهنگ ایرانیان

نحوه احوال پرسی در کشورهای مختلف + عکس

نحوه احوال پرسی در کشورهای مختلف + عکس

مراسم جالب و متفاوت روز مادر در دنیا

مراسم جالب و متفاوت روز مادر در دنیا

برخی آیین های ازدواج بین اقوام ایرانی

برخی آیین های ازدواج بین اقوام ایرانی

جشنواره سنتی گل غلتان کودکان در دامغان + عکس

جشنواره سنتی گل غلتان کودکان در دامغان + عکس

جنگ با گوجه فرنگی در اسپانیا + عکس

جنگ با گوجه فرنگی در اسپانیا + عکس

حقایق جالب جشن کریسمس و بابانوئل

حقایق جالب جشن کریسمس و بابانوئل
آیین یلدا در تبریز و آذربایجان شرقی
شب یلدا با آداب و رسوم خاصی در آذربایجان شرقی و تبریز همراه است که ما در این مطلب از بخش فرهنگ و هنر مجله اینترنتی فنجان به معرفی بیشتر این آداب و رسوم می پردازیم.

آداب و رسوم شب یلدا در تبریز و دیگر شهرهای استان آذربایجان شرقی

اقصی نقاط کشورمان دارای فرهنگ و آداب خاصی هستند که‌بعضی از این رسومات مشترک اند اما شاید نوع برگزاری آن متفاوت باشد. مثلا شب یلدا یا شب چله‌جزو مراسماتی است که‌در آخرین شب پاییز و اولین شب زمستان انجام می‌شود، اگر چه‌دیگر مثل زمان های قدیم پر رنگ نیست اما باز هم بعضی روستاها و شهرها مراسمات خاصی دارند که‌دانستن آن خالی از لطف نیست.

شب یلدا در واقع خداحافظی با عروس فصلها یعنی پاییز زیبا و شروع سفید پوش شدن زمین از نعمات خداوند است و در واقع انقلاب و دگرگونی عظیمی که‌به‌لطف و رحمت پروردگار در طبیعت رخ می‌دهد.

شب یلدا را شب چله‌هم می‌گویند که‌از زمانی که‌آفتاب پهنه‌ی آسمان را ترک می‌کند و تا طلوع آفتاب یعنی اول دی ماه‌ادامه‌می‌یابد.

شب یلدا

در شب یلدا خانواده‌ها در خانه‌بزرگتر فامیل دور هم جمع می‌شوند و به‌شب نشینی می‌پردازند و با توجه‌به‌آداب و رسومشان شامی تدارک می‌بینند و انواع میوه‌های فصل مانند انار و هندوانه میل می‌کنند و چنانچه‌در بخش فرهنگ و هنر مجله اینترنتی فنجان اشاره‌شده‌است بعد از خوردن میوه‌و تنقلات بزرگان فامیل شروع به‌داستان سرایی می‌کنند و گاهی در میان داستان و خاطرات سری هم به‌جناب حافظ می‌زنند و برای هم فال می‌گیرند و آن را به‌فال نیک می‌گیرند و در واقع سعی می‌کنند این چند دقیقه‌را غنمیت بشمارند و از کنار هم بودن لذت ببرند و یک شب پرخاطره‌را برای خود و خانوداه‌رقم بزنند.

شب یلدا یا شب چله‌در تبریز و آذربایجان شرقی

شب یلدا در میان اقوام آذری به‌چیلله‌گجه‌سی معروف است. در گذشته‌شب چله‌با مراسمات ویژه‌ای همراه‌بوده‌است ولی امروزه‌دیگر این نوع رسوم کم رنگتر شده‌ولی تاحدی مردم سعی کنند این رسم دیرینه‌را حفظ کنند.

در شب چله‌خانواده‌ها کرسی را در منزلشان بر پا می‌کردند و از بزرگان و فامیل دعوت می‌کردند تا یک شب را به‌شب نشینی سپری کنند .علاوه‌بر اینها برگزاری مسابقات همچون تیراندازی، اسب سواری یا برگزاری مراسم جشن عروسی از جمله‌مراسمات چله‌محسوب می‌شد.

اهالی پاک و بی آلایش روستا دور کرسی می‌نشستند و به‌روایت خاطرات و داستانها می‌پرداختند و گاهی نیز فضای گرم خانه‌را با شوخی گرمتر می‌کردند. "تاپماجالارا" (معما ) و یا "بایاتیلار" دوبیتی های آذری می‌خواندند، برای هم قاچ های هندوانه‌میدادند و از میوه‌ی بهشتی انار تناول می‌کردند.

شب چله

هندوانه‌نماد شب یلدا

وقتی شب چله‌فرا می‌رسد آنچه‌در ابتدا به‌ذهن میرسد هندوانه‌است هندوانه‌نماد شیرینی، خونگرمی، شادابی و سرسبزی است و مردم آذربایجان بر این نظرند که‌خوردن هنداونه‌سبب مقاومت بدن در برابر سوز و سرمای زمستان است.

یکی از رسومی که‌از قدیم تا کنون بدون هیچ تغییری باقی مانده‌است خریدن هندوانه‌برای شب یلدا است و حتی وقتی برای عروس خونچه‌ی یلدا می‌برند حتما باید هندوانه‌در کنار سایر هدیه‌ها باشد.

در شب چله‌خانواده‌ها در منزل بزرگ فامیل دور هم گرد می‌آیند و با تعریف کردن خاطرات خوب گذشته‌،خنده‌و شوخی یک شب به‌یاد ماندنی را برای خود و دیگران رقم می‌زنند و بعد از آن نوبت به‌خوردن هندوانه‌ی چله‌می‌رسد. ریش سفید خانواده‌خود را آماده‌ی بریدن هندوانه‌می‌کند و با خواندن (قادا بالامیزی ،بو گئجه‌کسدوخ) یعنی (بلایای خودمان را امشب بریدیم ) کار هندوانه‌را به‌اتمام می‌رساند.

صبح روز بعد پوست هندوانه و میوه‌های خورده‌شده‌را در آب روان و جاری ریخته‌و آن را مبارک و خوش یمن می‌دانند.

هندوانه‌شب یلدا

شعرخوانی شب یلدا در مجالس آذری ها

در مهمانی ها و شب نشینی ها آذری ها با خواندن شعر به‌مجالس خود رنگ و بوی خاصی می‌دهند و به‌صفا و صمیمیت مجلس رونق ویژه‌ای می‌بخشند. بزرگترها با خواندن اشعار شهریار و حیدربابایه‌سلام روزگار پرشور جوانی را یاد می‌کنند و جوانان مجلس هم در این کار پدران خود را یاری می‌کنند.

قــــاری ننه‌گئجـه‌نــاغیل دینـــده

کولک قالخوب قاپ باجانی دوینده

من قــاییدوب بیرده‌اوشــاق اولیدیم

بیر گول آچوب اوندان سورا سولیدیم

در بین عموم مردم نیز «بایاتی» ها و اشعار منظوم با تنوع بالایی رایج است که‌از جمله‌آنها می‌توان «بایاتی» زیر اشاره‌کرد:

چیله‌چیخار بایراما بیر آی قالار

پینتی آرواد قوورمانی قـــورتارار

گئدر باخار گودول ده‌یارماسینا

باخ فلکین گردش و غوغاسینا

بعد از خواندن اشعار شاعران پر آوازه‌ی کشورمان نوبت به‌فال حافظ می‌رسد ریش سفیدان خانواده، برای افراد جوان مجلس فال می‌گیرند و آرزوی خوشبختی برای جوانان مجلس می‌کنند.

دیوان حافظ

رونق بازار شب چله

خانواده‌ها در واپسین روزهای پاییز برای شب چله‌هندوانه، آجیل، پشمک، انار و شیرینی می‌خرند و خود را برای این شب آماده‌می‌کنند. البته‌بازارها و مغازه‌ها هم در این چند شب فروش خوبی را تجربه‌می‌کنند. تازه‌عروس دامادها برای یکدیگر خرید چله‌می‌کنند به‌همین جهت بازار طلا و پوشاک و خشکبار داغ داغ می‌شود. البته‌در این شب نباید از حضور آجیل غافل شد چرا که‌آجیل آذربایجان از لحاظ تنوع و کیفیت بسیار معروف است.

در سال های گذشته‌از تنقلاتی همچون تخمه، پشمک و سنجد در کنار برگه‌های لذیذ زردآلو و همچنین بادام و گردو استفاده‌می‌کردند. گذشتگان همواره‌به‌میوه‌شب یلدای خود اهمیت می‌دادند و از اواخر تابستون بفکر آماده‌کردن محلی مناسب برای نگهداری خربزه و هندوانه‌بودند. آنان در اتاق هایی و در هوای آزاد این میوه‌ها را تا زمستان و شب یلدا نگهداری میکردند.

اما امروزه‌با گسترش ارتباطات و طی مسیر آسان از مناطق سردسیر به‌گرمسیر، شاهد سفره‌های شب یلدای وسیعتر و تشریفاتی هستیم به‌گونه‌ای که‌در اکثر سفره‌های شب یلدا آجیل و تنقلاتی مثل پسته، فندق مغز بادام و گردو سفره‌ها را تزیین میکند و میوه‌هایی گرمسیری همچون موز و نارگیل در کنار پرتقال و نارنگی خودنمایی می‌کنند.

آداب شب چله

رسم زیبای خوانچه‌بردن برای عروس

اما آذربایجانی ها در شب یلدا نوعروسان و خانواده‌شان را به‌شکلی خاص گرامی می‌دارند. خوانچه‌هدیه‌شب یلدای خانواده‌داماد برای تازه‌عروسان است، اما خوانچه‌چیست؟ ابتدا بگوییم آنچه‌در خوانچه‌مهم است ذوق هنری خانواده‌داماد است که‌تقدیم خانواده‌عروس خانم و شخص ایشان می‌شود تا سلیقه‌هنری خود را هم نشان دهند.

خوانچه‌که‌آذربایجانی ها آن را خوانچا می‌گویند علاوه‌بر هندوانه‌شامل هدایایی همچون پوشاک، پارچه‌حریر است. میوه، شیرینی های رنگانگ و آجیل هم در خوانچه‌جایگاهشان محفوظ است.

رسوم خاص شب یلدا

بیشتر بخوانید

عجیب ترین جنازه ها!

عجیب ترین جنازه ها!

رسوم جالب و بامزه ی شب چهارشنبه سوری

رسوم جالب و بامزه ی شب چهارشنبه سوری

غذای مخصوص نوروز در افغانستان + عکس

غذای مخصوص نوروز در افغانستان + عکس

سیزده بدر در ایران

سیزده بدر در ایران

بازی های محلی و بومی استان مازندران

بازی های محلی و بومی استان مازندران

رقص های لری و ویژگی های آن

رقص های لری و ویژگی های آن

رقص ملی آذربایجان و انواع آن

رقص ملی آذربایجان و انواع آن

جشن های بین المللی دنیا + عکس

جشن های بین المللی دنیا + عکس

مردان ایرانی در گذشته آرایش می کردند

مردان ایرانی در گذشته آرایش می کردند

راز علاقه به جواهرات از ایران باستان تا امروز

راز علاقه به جواهرات از ایران باستان تا امروز
مشاهده

مطالب بیشتر در آداب و رسوم

آداب و رسوم شب یلدا در جای جای ایران

آداب و رسوم شب یلدا در جای جای ایران

مراسم حنابندان در ایران

مراسم حنابندان در ایران

از خواستگاری تا ازدواج؛مراسم محلی مازندران

از خواستگاری تا ازدواج؛مراسم محلی مازندران

معرفی کامل لباس محلی زنان و مردان کردستان

معرفی کامل لباس محلی زنان و مردان کردستان

نحسی عدد 13

نحسی عدد 13

سنت تشییع جنازه در هند

سنت تشییع جنازه در هند

لباس محلی زنان خراسان

لباس محلی زنان خراسان

انار در برخی سنت ها

انار در برخی سنت ها

آداب غذا خوردن در هند

آداب غذا خوردن در هند

خانه تکانی سنتی کهن

خانه تکانی سنتی کهن

مطالب مرتبط

آداب و رسوم کرمانشاهی ها در شب یلدا

آداب و رسوم کرمانشاهی ها در شب یلدا

مراسم و فال جالب شب یلدا در شیراز

مراسم و فال جالب شب یلدا در شیراز

آداب و رسوم شب یلدا در جای جای ایران

آداب و رسوم شب یلدا در جای جای ایران

شب یلدا، آش چی بپزم؟

شب یلدا، آش چی بپزم؟

پیام های تبریک طنز و باحال شب یلدا

پیام های تبریک طنز و باحال شب یلدا

تزیین “هدیه شب یلدا” با تم جالب هندوانه ای + تصاویر

تزیین “هدیه شب یلدا” با تم جالب هندوانه ای + تصاویر

تزیینات شب یلدا به سبک خوش سلیقه ترین خانم ها + تصاویر

تزیینات شب یلدا به سبک خوش سلیقه ترین خانم ها + تصاویر

متن ادبی بسیار زیبا برای شب یلدا

متن ادبی بسیار زیبا برای شب یلدا

فلسفه شب یلدا ؛ جشن بلندترین شب سال

فلسفه شب یلدا ؛ جشن بلندترین شب سال

کیک و کاپ کیک های هندوانه ای برای شب یلدا + تصاویر

کیک و کاپ کیک های هندوانه ای برای شب یلدا + تصاویر

میوه آرایی انار و هندوانه یلدا برای عروس + تصاویر

میوه آرایی انار و هندوانه یلدا برای عروس + تصاویر

مراسم زیبای شب یلدا در طالقان و البرز

مراسم زیبای شب یلدا در طالقان و البرز

متن تبریک شب یلدا به دوست و آشنا

متن تبریک شب یلدا به دوست و آشنا

خرید در شب یلدا

خرید در شب یلدا

شعرهایی زیبا مخصوص شب یلدا

شعرهایی زیبا مخصوص شب یلدا

فلسفه خوردن هندوانه در شب یلدا چیست ؟

فلسفه خوردن هندوانه در شب یلدا چیست ؟

امسال شب یلدا چند ساعت و چند دقیقه است؟

امسال شب یلدا چند ساعت و چند دقیقه است؟

اس ام اس تبریک شب یلدا 94 - سری 3

اس ام اس تبریک شب یلدا 94 - سری 3

اس ام اس تبریک شب یلدا 94 - سری 2

اس ام اس تبریک شب یلدا 94 - سری 2

پیشنهاد شام خوشمزه یلدای امسال

پیشنهاد شام خوشمزه یلدای امسال